NoiNoi

คู่มือวิธีเขียนโน้ต

วิธีเขียนโน้ต

ใช้ได้ทั้งหน้า โน้ตไทย และ ขลุ่ย พิมพ์ในช่องโน้ตด้านบน หรือกด ✎ แก้ในตาราง แล้วพิมพ์ลงบรรทัดโน้ตตรง ๆ ก็ได้

ตัวโน้ต

ตัวโน้ตไทย 7 ตัว พิมพ์ด้วยอักษรไทย อักษรอังกฤษตัวล่าง หรือตัวเลข 1–7 ก็ได้ — ตัวเลขพิมพ์เร็วสุด จัดระเบียบหรือขยับคีย์แล้วกลายเป็นอักษรไทยให้เอง

ดโดd · 1
รเรr · 2
มมีm · 3
ฟฟาf · 4
ซซอลs · 5
ลลาl · 6
ททีt · 7

เสียงสูง เสียงต่ำ

ดํนิคหิตข้างบน สูงขึ้น 1 คู่แปด · พิมพ์ d' หรือ 1' ก็ได้
ดฺพินทุข้างล่าง ต่ำลง 1 คู่แปด · พิมพ์ d, หรือ 1, ก็ได้
ดํํใส่ซ้ำได้ สูงขึ้น 2 คู่แปด

ห้องและบรรทัด

ตัวที่เขียนติดกันคือ 1 ห้อง เว้นวรรคเพื่อขึ้นห้องใหม่ ขึ้นบรรทัดเพื่อขึ้นบรรทัดโน้ตใหม่ นิยมบรรทัดละ 8 ห้อง ทุกห้องยาวเท่ากันเสมอ จะใส่ 1, 2 หรือ 4 ตัวก็ได้ ระบบแบ่งเวลาในห้องให้เอง

-ยืดเสียงตัวก่อนหน้าต่อไปอีกหนึ่งช่อง
0หยุดเสียง ตัดเสียงที่ค้างอยู่
เว้นวรรค |ขึ้นห้องใหม่
// #คำอธิบายท้ายบรรทัด ไม่ถูกเล่น
กลับต้นจบห้องนี้แล้วย้อนไปเล่นท่อนนี้ซ้ำอีกรอบ ก่อนเล่นต่อ
ท่อน 1บรรทัดที่ขึ้นต้นด้วย ท่อน เป็นหัวท่อน ไม่ใช่โน้ต
เขียนแบบนี้ดรมฟ ซ-ลท ด--- 0ดํ--
บนจอเป็นแบบนี้
ฉิ่ง
ด
ร
ม
ฟ
ฉับ
ซ
–
ล
ท
ฉิ่ง
ด
–
–
–
ฉับ
๐
ดํ
–
–

กลับต้นและหัวท่อน

เขียนคำว่า กลับต้น แยกด้วยเว้นวรรคต่อท้ายห้อง จะมีวงเล็บครอบหรือขึ้นบรรทัดของตัวเองก็ได้ เล่นถึงห้องนั้นแล้วย้อนไปเล่นท่อนนี้ซ้ำอีกรอบ รอบสองเลยไปเล่นต่อ ย้อนไปถึงไหนดูจากจุดที่อยู่หลังสุดในสามอย่างนี้: ต้นเพลง · หัวท่อน · ห้องถัดจากกลับต้นอันก่อน

หัวท่อนคือบรรทัดที่ขึ้นต้นด้วยคำว่า ท่อน ตามด้วยชื่ออะไรก็ได้ เช่น ท่อน 1 ท่อนสอง ท่อนนำ ทั้งบรรทัดไม่ใช่โน้ต ขึ้นเป็นหัวเหนือบรรทัดโน้ตบนตารางและใน PDF ท่อนเริ่มที่ต้นบรรทัดโน้ตถัดไปเสมอ ใส่หัวท่อนไว้ ท่อนที่ไม่ได้อยู่ต้นเพลงก็กลับต้นเฉพาะท่อนตัวเองได้

เขียนแบบนี้ท่อนนำ
---ซ ลซ-- ---ด ร-ม-            // เล่นรอบเดียว
ท่อน 1
ดรมฟ ซลทดํ กลับต้น             // ท่อน 1 เล่นสองรอบ
ท่อนสอง
ทลซฟ มรด- กลับต้น              // ท่อนสองเล่นสองรอบ

ไม่ใส่หัวท่อนเลยก็ได้ ท่อนแรกเริ่มที่ต้นเพลง ท่อนถัดไปเริ่มหลังกลับต้นอันก่อน บนตารางห้องที่มีกลับต้นมีเส้นคู่ปิดท้าย และป้าย ↺ กลับต้น อยู่นอกห้อง ใต้มุมขวาระหว่างบรรทัด ขยับคีย์ไม่แตะคำกลับต้นและบรรทัดหัวท่อน จัดระเบียบแล้วกลับต้นตามห้องไป หัวท่อนขึ้นบรรทัดใหม่ให้

จัดระเบียบโน้ต

ปุ่ม ⌗ จัดระเบียบโน้ต จัดห้องลงบรรทัดใหม่ตามจำนวนห้องต่อบรรทัดที่ตั้งไว้ และขยายห้องที่มี 1 หรือ 2 ตัวให้ครบ 4 ช่องโดยเสียงไม่เปลี่ยน คำอธิบายกับเนื้อร้องตามห้องของมันไปด้วย

ขึ้นด้วย ▲ ▼ กับ ทาง / คีย์

ขึ้นด้วย และปุ่ม ▲ ▼ เขียนโน้ตใหม่ทั้งเพลงขึ้นหรือลงทีละขั้น เพลงที่ขึ้นด้วย ซ เลือก ล จะกลายเป็นโน้ตของ ล ทั้งเพลง เลย ท แล้วขึ้นคู่แปดให้เอง คำอธิบายและเนื้อร้องไม่ถูกแตะ

ทาง / คีย์ ในแผงตั้งค่าเปลี่ยนแค่เสียงที่ได้ยิน ตัวโน้ตบนจอเหมือนเดิม ใช้ ▲ ▼ เมื่ออยากได้โน้ตที่อ่านตรงกับนิ้วที่จับ ใช้ทาง / คีย์ เมื่ออยากเปลี่ยนแค่ระดับเสียง

เนื้อร้อง

เขียนเนื้อร้องในบรรทัดถัดจากบรรทัดโน้ต ขึ้นต้นด้วย " เนื้อจะไปอยู่ใต้บรรทัดโน้ตข้างบน มีหลายท่อนก็เขียนหลายบรรทัดซ้อนกัน

คั่นห้องด้วย | ให้คำตรงโน้ต

ใช้ | คั่นห้อง คำในห้องเดียวกันเว้นวรรคแยก แต่ละคำจะลงใต้โน้ตในห้องนั้นทีละตัว ช่อง - กับ 0 ข้ามให้เอง

เขียนแบบนี้ดรมฟ ซ-ลท ดํ--- ----
" ลม พัด เย็น ฉ่ำ | ใจ _ ละ | ไกล
บนจอเป็นแบบนี้
ด
ร
ม
ฟ
ลมพัดเย็นฉ่ำ
ซ
–
ล
ท
ใจละ
ดํ
–
–
–
ไกล
–
–
–
–
_โน้ตตัวนี้ไม่มีคำ เช่นตอนเอื้อน
||ห้องว่างทั้งห้อง ใส่ | - | ก็ได้
คำเกินคำที่เกินจำนวนโน้ตในห้อง ไปรวมใต้โน้ตตัวสุดท้ายของห้องนั้น ไม่ลามไปห้องอื่น

แบบอื่น

""พยางค์ละโน้ตไล่ไปทั้งบรรทัด ไม่ต้องคั่นห้อง เว้นวรรคแยกพยางค์ _ = โน้ตไม่มีคำ
ได้ผลเท่ากับแบบ | แต่ถ้าพิมพ์ขาดหรือเกินตรงไหน คำหลังจากนั้นจะเลื่อนทั้งบรรทัด
" ไม่มี |ห้องละคำ เว้นวรรคแบ่งห้อง คำอยู่กลางห้อง ไม่ตรงโน้ตตัวไหน ห้องที่ไม่มีเนื้อใส่ -

ตอนเล่น คำของโน้ตที่กำลังดังจะเปลี่ยนเป็นสีทอง พยางค์ยาวจะขยายช่องโน้ตให้กว้างขึ้นเอง

แก้ในตาราง

กด ✎ แก้ในตาราง ที่หัวบรรทัดโน้ต แล้วแตะช่องที่จะแก้ พิมพ์ทับได้เลย แป้นโน้ตจะโผล่เกาะล่างจอ ทุกอย่างที่แก้เขียนกลับลงช่องพิมพ์ด้านบนให้ ช่องพิมพ์ด้านบนยังพิมพ์จากคีย์บอร์ดได้เหมือนเดิม

กดทำอะไร
ด…ทเขียนทับช่องที่เลือก แล้วเลื่อนไปช่องถัดไป
1…7เหมือนกด ด…ท ใช้แป้นไทยอยู่ก็กดแถวเลขได้ ไม่ต้องสลับภาษา
- 0ยืดเสียง หยุดเสียง ใช้แป้นไทยอยู่ก็กดปุ่มเดิมได้ ไม่ต้องสลับภาษา
ํ ฺขึ้นหรือลงคู่แปดให้ตัวที่เพิ่งพิมพ์ เหมือนพิมพ์ ด แล้วตามด้วย ํ
← → ↑ ↓เลื่อนช่อง เลื่อนบรรทัด
เว้นวรรคไปห้องถัดไป ถ้าเพิ่งพิมพ์ครบห้องพอดีจะอยู่ที่เดิม
Enterไปบรรทัดถัดไป
Backspaceล้างช่องก่อนหน้าเป็น -
ปุ่ม ↺ กลับต้นใส่กลับต้นท้ายห้องของช่องที่เลือก กดซ้ำเพื่อเอาออก
ปุ่ม § ท่อนใส่หัวท่อนเหนือบรรทัดของช่องที่เลือก ชื่อ ท่อน 1, 2 … ตามลำดับ กดซ้ำเพื่อเอาออก แก้ชื่อในช่องพิมพ์ได้
Ctrl Zย้อนการแก้ในตาราง ปุ่ม ↶ บนแป้นก็ได้
Escเลิกเลือกช่อง เว้นวรรคกลับไปเป็นปุ่มเล่น/พัก

ช่อง + ท้ายเพลง พิมพ์ตรงนั้นแล้วต่อห้องใหม่ให้ บรรทัดเต็มแล้วขึ้นบรรทัดใหม่เอง ช่องที่แตะเลือกจะเป็นจุดเริ่มเล่นด้วย กดเล่นแล้วได้ฟังจากตรงที่แก้

พิมพ์เนื้อร้อง

แตะใต้โน้ตตัวไหนก็ได้ จะมีช่องพิมพ์ขึ้นตรงนั้น เว้นวรรคหรือ Enter ไปโน้ตถัดไป Backspace ตอนช่องว่างกลับโน้ตก่อนหน้า Esc ปิด วางทั้งวลีทีเดียวคำจะกระจายลงทีละโน้ต บรรทัดที่ยังไม่มีเนื้อมีแถวเส้นประให้แตะ แล้วได้บรรทัด " … | … ให้เอง

เฉพาะหน้าขลุ่ย

(ดรม)ลูกสะบัด โน้ตในวงเล็บซอยเวลากันเองอยู่ในช่องเดียว ใส่กี่ตัวก็ได้ ห้ามเว้นวรรคในวงเล็บ
ซ*เสียงควง ความถี่เดิม แต่จับอีกแบบ เสียงทึบกว่าและลมน้อยกว่า ใช้เก็บเสียงหรือเชื่อมเสียงให้นุ่ม
เขียนแบบนี้-ซ-ล (ซลท)--- -ท*-- ท---
บนจอเป็นแบบนี้
–
ซ
–
ล
ซลท
–
–
–
–
ท*
–
–
ท
–
–
–
  • ปุ่มจัดระเบียบไม่ขยายห้องที่มีลูกสะบัด เพราะจะเปลี่ยนการซอยเสียงในวงเล็บ
  • แก้ในตารางพิมพ์ลูกสะบัดไม่ได้ พิมพ์ทับช่องลูกสะบัดจะกลายเป็นโน้ตตัวเดียว ใช้ช่องพิมพ์ด้านบนแทน ส่วนเสียงควงกด * หรือปุ่ม ควง * ได้
  • ความถี่ที่แสดงคือเสียง ด ของขลุ่ยที่ได้ยินจริง ซึ่งสูงกว่าเสียงอ้างอิง 1 คู่แปด

เสียงขลุ่ย

ใช้เสียงอัดจากขลุ่ยจริง เลือกชุดให้เองตามชนิดคีย์ บรรทัดใต้ช่องคีย์บอกว่ากำลังใช้ชุดไหนอยู่

ทางไทยขลุ่ยเพียงออ 12 ขั้น (459–1349 Hz) เสียงเท่า 7 เสียงจริง
คีย์สากลขลุ่ยคีย์ซี 14 ขั้น (534–1999 Hz) บันไดเมเจอร์ครบ 2 คู่แปด

โน้ตที่สูงเกินช่วงที่อัดไว้ต้องยืดตัวอย่างขึ้นเท่าตัว เสียงจะสว่างกว่าปกติ ระบบลดระดับและกรองความสูงลงชดเชยให้แล้ว แต่ยังไม่เท่าของจริง

เสียงและจังหวะ

เสียงเท่า 7 เสียง
แบ่งคู่แปดเป็น 7 ขั้นเท่ากัน ขั้นละ 171.43 เซนต์ ตามระบบเสียงดนตรีไทย ต่างจากเปียโนที่ ม–ฟ และ ท–ดํ ห่างแค่ครึ่งเสียง เลือก เทียบเปียโน (12-TET) ได้ในช่องระบบเสียง
ทาง / คีย์
กำหนดว่าตัว ด ไปตกที่เสียงใด โน้ตที่เขียนไว้ไม่เปลี่ยน ทางไทย ขยับทีละ 1/7 คู่แปด อ้างอิงจาก ด ของทางเพียงออล่าง · คีย์สากล ขยับทีละครึ่งเสียง อ้างอิงจาก A4 เป็นคนละเรื่องกับระบบเสียงซึ่งกำหนดระยะห่างของอีก 6 เสียง จึงเลือกคีย์สากลแต่ยังใช้เสียงเท่า 7 เสียงได้
ความถี่ที่แสดง
คือเสียง ด ที่ได้ยินจริง รวมช่วงเสียงของเครื่องแล้ว ระนาดเอก ขลุ่ย ซอ สูงขึ้น 1 คู่แปด · ระนาดทุ้มต่ำลง 1 คู่แปด · ฆ้องวงใหญ่และจะเข้อยู่ระดับเดียวกับเสียงอ้างอิง
ฉิ่ง–ฉับ
ลงท้ายห้อง ชั้นเดียว ฉิ่งกลางห้อง ฉับท้ายห้อง · สองชั้น ฉิ่งห้องคี่ ฉับห้องคู่ · สามชั้น ห่างออกไปอีกเท่าตัว ป้ายฉิ่งกับฉับแสดงอยู่มุมบนของแต่ละห้อง
เล่นวน
เพลงที่ขึ้นด้วยช่องยืดเสียง เช่น ---ซ รอบแรกช่วงนั้นเงียบ รอบถัดไปโน้ตท้ายเพลงจะยืดต่อมาจนถึงโน้ตตัวแรก เสียงไม่ขาดตอนวนกลับ ถ้าท้ายเพลงเป็น 0 ก็หยุดเสียงตามที่เขียน
บันทึกเป็น PDF
กดปุ่ม 📄 PDF แล้วเลือก "บันทึกเป็น PDF" ในหน้าพิมพ์ ได้บรรทัดโน้ตขาวดำบรรทัดละ 8 ห้องพร้อมเนื้อร้อง หัวกระดาษเป็นชื่อเพลงจากช่องเหนือช่องพิมพ์โน้ต และใช้เป็นชื่อไฟล์ด้วย ชื่อเพลงเซฟลงไฟล์ .json ไปด้วย ไม่อยากได้ป้ายฉิ่ง–ฉับให้ปิดช่อง ฉิ่ง–ฉับ ก่อน